Data publikacji: Czwartek, 04.12.2025

Jakie są objawy padaczki u dzieci?

Padaczka (epilepsja) to jedna z najczęstszych chorób neurologicznych wieku dziecięcego. Objawy padaczki u dzieci mogą wyglądać bardzo różnie – od dramatycznych drgawek po subtelne, łatwe do przeoczenia zachowania. Umiejętność rozpoznania pierwszych symptomów jest kluczowa dla szybkiej diagnostyki i skutecznego leczenia. Dlatego tak ważne jest zapoznanie się z najważniejszymi informacjami na temat epilepsji.

Pierwsze objawy padaczki u dzieci

Początkowe napady epileptyczne u dzieci mogą być bardzo dyskretne. Najczęściej obserwuje się:

krótkotrwałe „zamyślenia się", gdy dziecko nagle przestaje mówić lub wykonywać czynność, patrzy w jeden punkt (tzw. napady nieświadomości);

drżenie jednej ręki, kącika ust lub powieki;

nagłe opadanie głowy lub całego ciała (napady atoniczne – wyglądają jak „bezwładny upadek”);

chwilowe zesztywnienie kończyn lub tułowia;

krótkotrwałe drgawki.

Takie epizody mogą trwać zaledwie kilka–kilkanaście sekund i często są mylone z rozkojarzeniem, zmęczeniem lub zabawą w „udawanie”.

Objawy padaczki u dzieci w nocy

Co istotne, u części maluchów napady epileptyczne występują przede wszystkim w czasie snu. Rodzice mogą zaobserwować:

gwałtowne zrywania kończyn lub całego ciała;

mlaskanie, dziwne ruchy języka lub żuchwy w trakcie snu;

ślinienie się, zgrzytanie zębami;

nagłe przebudzenia z krzykiem lub uczuciem lęku (nie mylić z koszmarami nocnymi);

sinienie ust, trudności z oddychaniem;

mimowolne oddawanie moczu.

Ponieważ dziecko nie pamięta tych epizodów, bardzo ważna jest uważność opiekunów i ewentualne nagranie niepokojących wydarzeń, by pokazać je lekarzowi.

Nietypowe objawy padaczki u dzieci

Mimo powyższej charakterystyki objawy padaczki u dzieci mogą być także dość nietypowe, przybierając nieoczywistą postać. U niektórych małych pacjentów mogą pojawić się:

nagłe ataki śmiechu lub płaczu bez przyczyny (gelolepsja, dakrystyczne napady padaczkowe);

przewracanie oczu do góry lub mruganie;

automatyzmy ruchowe, np. pocieranie rąk, przebieranie nogami, niekontrolowane ruchy rąk;

chwilowe zaburzenia mowy – dziecko nie może wydobyć z siebie głosu lub mówi „bez sensu”;

utrata kontaktu – wygląda, jakby dziecko „odpłynęło”.

To tzw. napady częściowe (ogniskowe), w których zmiany dotyczą małych obszarów mózgu. Łatwo pomylić je np. z tikami nerwowymi, ADHD czy zachowaniami kompulsywnymi, jednak bez względu na przyczynę – nie należy ich ignorować.

Objawy padaczki u dzieci autystycznych

Jak wykazują badania, dzieci ze spektrum autyzmu (ASD) są bardziej narażone na rozwój padaczki. Napady mogą prezentować się u nich nietypowo i być trudniejsze do zauważenia na tle zaburzeń komunikacji lub zachowania. Warto zwrócić uwagę na:

nagłe epizody „zawieszenia się”;

utratę wcześniej nabytych umiejętności (regres rozwojowy);

nietypowe tiki, skłonność do nagłych upadków;

częstsze napady w sytuacjach stresowych lub przy zmianie rutyny;

zaburzenia snu i pobudzenie nocne.

U dziecka z autyzmem każdy nowy, nawracający lub gwałtowny ruch, któremu towarzyszy utrata kontaktu, powinien być skonsultowany z neurologiem.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Nie każdy epizod drgawkowy oznacza padaczkę, jednak każdy powtarzający się, nietypowy incydent (nawet krótki) wymaga kontroli. Dlatego tak istotne jest zgłoszenie się do lekarza pierwszego kontaktu – pediatry. W przypadku podejrzenia epilepsji badaniem podstawowym jest EEG, które pozwala ocenić czynność bioelektryczną mózgu. Czasem konieczne jest rozszerzenie diagnostyki o rezonans magnetyczny mózgu czy monitoring wideo-EEG, jednak o diagnostyce decyduje lekarz prowadzący.

Objawy padaczki u dzieci mogą być bardzo zróżnicowane – od subtelnych zaburzeń świadomości po dramatyczne napady drgawkowe. Szczególną czujność należy zachować przy nocnych napadach, nietypowych zachowaniach oraz w przypadku dzieci z ASD. Wczesne rozpoznanie choroby daje szansę na skuteczne leczenie i normalne funkcjonowanie dziecka, dlatego warto nagrywać niepokojące epizody i zgłaszać je pediatrze lub neurologowi dziecięcemu.

Zdjęcie: Envato Elements