Data publikacji:

Adaptacja przedszkolna: Smutek i tęsknota to normalne reakcja. Pozwólmy dziecku na te emocje

Autor: Justyna Mazur

Nie uciekajmy - pomóżmy dziecku uporać się z trudnymi emocjami - mówi Gosia Stańczyk. A co robić, gdy maluch za nic w świecie nie chce się z nami rozstać? Przeczytajcie!

Jak przygotować dziecko do startu w przedszkolu? Zobacz pierwszą część wywiadu z Gosią Stańczyk

Mówiła pani, że przed wielkim debiutem w przedszkolu należy dzieci przygotować - np. zapewniając im doświadczenia bezpiecznych rozstań. Mam jednak wrażenie, że dzieci - nawet tak przygotowane - w przedszkolu odczuwają coś na kształt ataku paniki i nie chcą się zgodzić na rozstanie z rodzicem. Mam na myśli sceny, które pewnie i Pani często widziała - płacz i wczepienie się w ramiona rodziców.

Pewnie, że widziałam. To oznaka tego, że w danej chwili nie są jeszcze gotowe na rozstanie, że przeżywają lęk, smutek, potrzebują wsparcia. Chciałam zaznaczyć, że rozmawiamy przede wszystkim o trzylatkach, czasem nawet nieco młodszych dzieciach. Małe dziecko jest gotowe do rozstania z rodzicem i pozostania w nowym miejscu dopiero wtedy, gdy nawiąże relację z zastępczym opiekunem - w tym wypadku z wychowawczynią. Często pomaga zapewnienie, że pierwszego dnia rodzic zostaje gdzieś w pobliżu, czeka w szatni, kolejnym etapem jest bycie pod telefonem, w dyspozycyjności, by w razie potrzeby wrócić.

W samym momencie pożegnania pomocna jest otwartość na emocje dziecka. Powiedzenie: „widzę, że to trudne”, „słyszę, że Ci smutno”. Wytrwanie w towarzyszeniu, przytulenie, zaprowadzenie do sali, pobycie blisko, poczekanie na chwilę, w której dziecko będzie gotowe się rozstać, przekazanie pod opiekę pani, która w razie potrzeby utuli.

Równocześnie dobrze mieć świadomość, że smutek czy tęsknota nie świadczą wcale o tym, że dziecko nie jest dojrzałe do przedszkola. Smutek, obawa przed nowym, tęsknota to naturalna część życia. Ważne, aby zapewnić dziecku wsparcie i być uważnym na to, co dzieje się potem.

Wiem, że każdy przypadek jest indywidualny, i nie ma jednej złotej rady, ale co z sytuacją, że dziecko za nic w świecie od ramion mamy nie chce się odkleić? Odrywanie wydaje mi się barbarzyństwem, ale to częsty obrazek w przedszkolach.

Trudno mi sobie wyobrazić, jak dziecko ma poczuć się bezpiecznie w relacji z kimś, kto przemocą odbiera je rodzicowi. To dla mnie miejsce na jednoznaczne pokazanie granicy, na protest, niezgodę. Można to zrobić łagodnie, mówiąc: „Widzę, że on potrzebuje jeszcze trochę czasu” albo „To nam nie pomaga. Córka nie jest jeszcze gotowa”.

Myślę, że taki pomysł ze strony nauczyciela także wypływa z dobrych intencji, chęci wzięcia sprawy w swoje ręce, skrócenia tego trudnego pożegnania, wzięcia dziecka pod swoją opiekę. Jednak to zwykle nie pomaga, bo nie uwzględnia dziecka i tego, na co ono jest w danej chwili gotowe.

wyprawka przedszkolna za grosze? Poluj na wyprzedażach!  Tutaj znajdziesz spódniczki w świetnych cenach

No tak, ale jeżeli taka niegotowość dziecka będzie się przeciągać? Jestem w stanie sobie wyobrazić, że rodzic np. przez tydzień przychodzi z dzieckiem i siedzi z nim w szatni. Ale zwykle następuje ten dzień, że trzeba wyjść do pracy i dziecko zostawić.

Zazwyczaj dzieci z każdym dniem są gotowe na więcej i czują się swobodnie, ale długość trwania procesu adaptacji jest bardzo indywidualna. Zależy nie tylko od wysiłków rodziców i przedszkola, ale także od wrażliwości dziecka i od tego, ile czasu potrzebuje ono na wchodzenie w nowe relacje, jak szybko oswaja się ze zmianami.

Jeśli mamy bardzo wrażliwe dziecko, o którym wiemy, że zmiany są dla niego wyzwaniem, że potrzebuje zwykle dużo czasu, by poczuć się z nową osobą albo w nowym miejscu bezpiecznie, warto zaplanować sobie więcej czasu albo znaleźć inną osobę (babcię, ciocię, dobrze zaznajomioną nianię), która nas w tym wesprze. Nie ma trików, które sprawiają, żeby ten proces przyspieszyć. On musi zająć swój czas. Im więcej łagodności, cierpliwości i otwartości na to, co dziecko przeżywa, tym większa szansa na optymalne dla dziecka postępy w adaptacji.

Spotkała się Pani w swojej pracy z dziećmi, które nie były gotowe na przedszkole?

Spotkałam się z dziećmi, które potrzebowały innego rodzaju wsparcia lub innych warunków niż te, które oferowało to konkretne przedszkole, do którego zaczęły chodzić. Według mnie, nie wynika to jednak z braku gotowości do przedszkola, a jedynie z niedopasowanych do potrzeb sposobów opiekowania się dzieckiem lub braku dostępnego emocjonalnie dorosłego. Pochylenie się nad przyczyną trudności dziecka pozwala zwykle zaopiekować je na tyle dobrze, by adaptacja się powiodła. W niektórych przypadkach wymaga to rozważenia zmiany przedszkola na takie, w którym dziecko będzie mogło liczyć na lepsze wsparcie.

bajki dla przedszkolaków

Jakie bajki dla przedszkolaków? Ranking książek

2019-09-12
Podobno Albert Einstein powiedział: „Jeśli chcesz, aby twoje dziecko było inteligentne – czytaj mu bajki. Jeśli chcesz, aby było inteligentniejsze – czytaj mu więcej bajek”. Nie wiadomo, czy to rzeczywiście słowa wielkiego uczonego, jednak pozostaje faktem, że czytanie dzieciom ma wielką moc. Dowiedz się zatem, jakie bajki dla przedszkolaków są najbardziej polecane.
dziecko nie chce chodzić do przedszkola

Dziecko nie chce chodzić do przedszkola. Co robić?

2019-09-03
Pójście do przedszkola dla większości dzieci jest nową, wspaniałą przygodą. Niestety – nie zawsze tak jest. Nie brakuje maluchów, które za nic w świecie nie chcą rozstać się z mamą na kilka godzin, demonstrując swoje niezadowolenie poprzez krzyk i płacz. Dlaczego dzieci nie chcą chodzić do przedszkola i jak sobie z tym poradzić? Skorzystaj z naszych podpowiedzi.
Co robić, gdy dziecko gryzie i bije. 7 ważnych wskazówek

Co robić, gdy dziecko bije i gryzie? Jak oduczyć dziecko bicia innych?

2019-09-03
Wielu rodziców zastanawia się, co robić, kiedy ich pociecha okazuje swoją złość w niewłaściwy sposób, a dokładnie – kiedy dziecko bije i gryzie. Jak pokazać mu, że jego zachowanie nie jest odpowiednie, a jednocześnie go nie skrzywdzić? Co robić, gdy to 2 latek bije, a co, gdy chodzi już o bunt siedmiolatka?
nauka angielskiego

Gry uczące angielskiego. Co pomoże w nauce języka?

2019-09-02
Twoje dziecko uczy się języka angielskiego? Zastanawiasz się, co zrobić, aby pomóc mu w nauce? Sprawdź nasze propozycje!
dzieci

Pierwsze dni w przedszkolu – zasady

2019-08-28
O tym, że pierwsze dni trzylatka w przedszkolu mogą być bardzo trudne, wie doskonale każdy rodzic, które przeżył adaptację malucha do placówki. Sprawdź!
audiobooki

Najlepsze audiobooki dla dzieci. Jaki wybrać?

2019-08-19
Bajki na audiobookach można nazwać jednym z najlepszych wynalazków naszych czasów. Które audiobooki dla dzieci zagwarantują maluchowi najlepszą rozrywkę?